فراموشی (Amnesia)

آشنایی با عارضه فراموشی
فراموشی (Amnesia) به موجب ضعف حافظه به دلیل آسیب، شک، یا بیماریو احتلالات روانی دیگر پدید می آید. البته بیشتر شبیه یک عامل هشدار استتا یک بیماری. برای درمان آن نیز باید دلایل ابتدایی پدید آمدن آن را ازمیان برداشت. هیچ گونه راه معالجه ی منحصر بفردی برای بازگردادن حافظهبیمارانی که دچار آسیب مغزی قرار گرفته اند، وجود ندارد.
● انواع فراموشی
فراموشی تدریجی به گونه ای است که وقایع جدیدی که برای فرد در زندگی اتفاق می افتد، به حافظه ی بلند مدت انتقال پیدا نمی کند.
▪ فراموشی معکوس
به این شکل است که فرد در به یاد آوردن وقایعی که در گذشته برایش اتفاقافتاده است با مشکلاتی مواجه می شود و به خوبی نمی تواند وقایع و تجربیاتیرا که در گذشته کسب کرده است را به یاد آورد.
▪ فراموشی تجزیه کننده
فرد در این حالت اطلاعات مهم و سری فردی مربوط به خودش را آشکار می سازدکه معمولاً بسته به شرایط پر استرس و آسیب زا ایجاد خواهد شد.
▪ فراموشی ابتدایی
زمانی است که فرد نتواند به درستی وقایعی را که در ابتدای دوران کودکیبرایش رخ داده است را به یاد آورد. تصور بر آن است که این نوع فراموشی درارتباط مستقیم با یادگیری زبان در کودکان است.
▪ بیماری روانی کرساکوف
به نوعی از فراموشی و ضعف حافظه اطلاق می شود که در اثر مصرف مشروباتالکلی در فرد ایجاد می شود. ممکن است در حافظه ی آنی فرد مشکلی ایجادنشود، اما او در به یاد آوردن وقایع ساده، چهره ها و الگوهای پیچیده بامشکل مواجه خواهد شد.
▪ فراموشی جِراحی
به از بین رفتن هشیاری و ورود فرد به مرحله ی کما اطلاق می شود که بیشتر به دلیل تصادفات رانندگی به وقوع می پیوندد.
● علائم
فرد مشکلاتی را در یادگیری اطلاعات جدید و به خاطر آوردن وقایع گذشته پیدامی کند. علاوه بر این از جمله علائم رایج این اختلال می توان به سردرد،شک، افسردگی، تب، دردهای مزمن، و خستگی اشاره کرد.
● علل
اغلب، فراموشی به دلیل آسیب های وارده به مغز، ضربه، بیماری های حاد، و یااستفاده از نوع خاصی ماده مخدر ایجاد خواهد شد. ضعف قدرت ذهنی و کند ذهنینیز می توانند از جمله دلایل دیگر در مورد حافظه ی ضعیف قلمداد شوند.
● فراموشی در داستان ها و افسانه ها
در اکثر کارهای هنری و ادبی بزرگ دنیا مقوله ی فراموشی عموماً به عنوانموضوع داستان های بسیار زیادی به کار گرفته شده است. این امر به ویژه درادبیات ژاپن قابل رویت است.
نویسنده معروف جرج اورال کتابی را تحت عنوان “دختر روحانی” به رشته یتحریر در آورده است که در مورد پیچیدگی ها و درگیری هایی که فرد در هنگامابتلا به فراموشی با آن دست و پنجه نرم می کند، سخن به میان آورده است. درکتاب دیگری تحت عنوان “پوسته ی مرموز” فراموشی تجزیه کننده با نگاهیمنتقدانه و در عین حال با بهره گیری از ظرافت های هنری و ادبی مورد تحلیلو بررسی قرار گرفته است. در رمان معرف “جانشین مونا لیزا”، نویسنده:ویلیام گیبسون، شخصیت اصلی داستان دچار چندین بیماری ذهنی مختلف است کهیکی از آنها دچار سندرم کرساکوف می باشد.
در کتاب “سربازی در مه”، نویسنده: جین ولف، قهرمان داستان یک سرباز یونانی با مذهب ارتودکس می باشد که از فراموشی معکوس رنج می برد.
تصویر متحرک آقای بادوینگ (۱۹۶۶) قهرمان داستان، در مواجهه با مشکلاتزندگی زناشویی خود به مرحله ی فراموشی می رسد (از دست دادن گزینشی حافظه).
در فیلم ها نیز، فیلم “فراموش شده” محصول سال ۲۰۰۴ شخصیت بزرگسال داستاندر مورد وجود فرزندش که توسط مقامات دولتی ربوده شده است، دچار ضعف حافظهمیشود.
مقوله ی فراموشی حفره ای نیز نخستین بار در فیلم “آفتاب ابدی ذهن بی نقص”در سال ۲۰۰۴ مطرح شد. براساس رمان رابرت لودلام با عنوان “انتهای هویت”(۲۰۰۲) داستان مردی را می خوانیم که بدن نیمه جانش را مرد ماهیگیری پیدامی کند. مرد ماهیگیر از او مراقبت می کند تا حافظه و سلامت از دست رفته اشرا مجدداً باز یابد.
در چندین قسمت از مجموعه داستان “شب های شنبه” تام هنکس در نقش “آقایحافظه ی کوتاه مدت” ایفای نقش می کند. این مرد به سرعت کارهایی را کهانجام می دهد از یاد می برد و به طور طنز آمیزی هر کاری را که انجام دادهو یا هر حرفی را که زده است، از یاد می برد.
فیلم مهیج روانی “خاطره” محصول سال ۲۰۰۰ مردی را به تصویر می کشد که ازضعف حافظه رنج می برد. این اختلال در اثر یک برخورد مغزی شدید در یک تصاوفبرای او به وجود می آید.
● درمان
فراموشی بیشتر از اینکه به عنوان یک بیماری محسوب شود، به منزله ی نوعینشانه از دست دادن حافظه محسوب می شود و مدیریت در درمان آن، می توانددلایل نخستین آنرا از میان بردارد. البته نمی توان گفت که هیچ گونه درمانقطعی برای این بیماری وجود دارد که بتواند توانایی حافظه را مجدداً بههمان روز اول بازگرداند؛ اما معالجات روانی می تواند برای فراموشی هایی کهبه دلیل آسیب های عاطفی روی می دهد، مفید باشد.
یکی از مهم ترین مداواهای عمده استفاده از گیاهان دارویی مانند رزماری وگل مریم است. دم کرده ای که از این برگ ها نیز درست شده باشد به عنوان یکنوشیدنی معطر و مطبوع شناخته شده و درمان مناسبی برای ضعف حافظه به شمارمی رود. بادام و گردو نیز برای تقویت حافظه موثر هستند. سیب نیز نقش مثبتیبرای تقویت حافظه ایفا می کند. فلفل سیاه به همراه عسل نیز جزء موادیهستند که تاثیر مطلوبی را می توانند بر روی حافظه ی افراد داشته باشند.شیر گاو نیز دارای خواص زیادی برای حافظه است و بیماران تا جایی که قدرتهاضمه ی آنها اجازه می دهد، باید از آن استفاده کنند.
از سوی دیگر استراحت و خواب کافی نیز می تواند محیط را برای تقویت حافظه فراهم کند.