یکی از ارکان اساسی آموزش و یادگیری داشتن حافظه ای کار آمد است،همه شما دوست دارید حافظه ای قوی داشته باشید و اگر بخواهید مطمئنا میتوانید حافظ خود را تقویت کنید.در مورد تقویت حافظه به موارد زیر توجه کنید:
▪ هدف:
هدف خود را از خواندن مشخص کنید که برای چه منظور می خوانید؟ برای افزایشمعلومات، برای انجام یک تحقیق و یا به صورت تدریجی برای دادن امتحان، اگربرای امتحان می خوانید امتحان تشریحی است یا تستی؟ اگر برای امتحان تستیمی خوانید باید جزئی ترین مطالب را هم بخوانید واگر امتحان تشریحی استباید کلی بخوانید.
▪ اعتماد به خود:
به حافظه خود اعتماد داشته باشید تا به شما کمک کند. اعتراف به این که حافظه ام ضعیف است سرآغاز تنبل شدن حافظه است.
▪ علا قه:
موضوعات مورد علا قه راحت تر به خاطر سپرده می شود، پس سعی کنید خود را به دروس علا قه مند سازید.
▪ سلامتی:
عقل سالم در بدن سالم است، پس رژیم غذایی درستی داشته باشید تا حافظه ایقوی ونیرومند پیدا کنید، عناصری مانند کلسیم، فسفر و ویتامین های گروه Bنقش مهمی در کارآیی مغز دارد، لذا مصرف شیر، پنیر، تخم مرغ، جوانه گندم،بادام، فندق، کنجد، سبزیجات و حبوباتی مثل عدس توصیه می گردد.
▪ اکسیژن کافی:
یکی از علل کم کاری حافظه نرسیدن اکسیژن به مغز است، در هنگام مطالعهپنجره اتاق را کمی باز بگذارید، تا هوای تازه جریان یابد یکی از روش هایتامین اکسیژن سلولهای مغز استفاده از تنفس عمیق است.
▪ دقت:
برای داشتن حافظه خوب باید دقت بالا یی داشت.
▪ تمرکز:
سعی کنید هنگام مطالعه خسته نباشید. اگر احساس خستگی می کنید کمی استراحتکنید بعد مطالعه را شروع کنید. پس از یادگیری نیز حتما استراحت کنید تاآموخته های شما در حافظه پایدار بماند و از تداخل یادگیری بعدی جلوگیریشود. هنگام مطالعه تمامی حواس خود را بر روی مطالعه متمرکز کنید.
▪ آرامش:
اضطراب بیش از حد نه تنها موجب فراموشی می شود، بلکه آفت سلا متی است.برای جلوگیری از فراموشی و اختلا ل در کارایی حافظه، شرایط محیط یادگیریرا از هیجان خالی کنید، چون در وضعیت آرامش امواج آلفا که بین ۱۳-۸ هرتزاست در مغز منتشر می شود در این حالت انسان می تواند از حداکثر نیروی مغزیخود بهره جوید.
▪ خواب کافی:
بی خوابی موجب پریشانی حافظه می شود، خواب کافی باعث تقویت حافظه می گردد.
▪ برنامه ریزی:
برنامه ریزی درسی موجب می شود که هر درس را در زمان مخصوص به خود بخوانیمو این نظم به مکانیسم حافظه در به خاطر سپاری مطالب کمک می کند.
▪ مدت یادگیری:
کار بدنی را شاید بتوان درحالت خستگی انجام داد اما کارهای فکری نیاز بهوضعیت جسمی و مغزی مناسب تری دارد. یکی از علت های خستگی مغزی بودن مدتمطالعه و خواندن طولا نی مدت است که افت شدیدی را در به خاطر سپاری بهدنبال خواهد داشت بنابراین روش نیم ساعت مطالعه +۵ دقیقه استراحت را هرگزفراموش نکنید.
▪ یادگیری با فاصله:
بین یادگیری ها فاصله بیندازید تا از پراکندگی دقت شما جلوگیری شود وبهخاطر سپاری در حافظه بهتر صورت گیرد. مثلا اگر می خواهید ۶ ساعت فیزیکبخوانید آن را به سه قسمت دو ساعته تقسیم کنید و هر یک روز در میان ۲ساعته مطالعه کنید.
▪ تصمیم به خاطر سپردن:
اگر تصمیم بگیرید به خاطر بسپارید و در مواقع ضروری به یادآورید این کارشدنی است اگر با خود عهد ببندید که باید مطلبی را یاد بگیرد، یقینا موقعمطالعه دقت بیشتری خواهید داشت.
▪ خوب درک کردن:
اگر مطلبی را به جای حفظ کردن بفهمید بهتر در حافظه می ماند و کمتر فراموشمی شود. در واقع حفظ کردن مطالب، زنگ خطری برای فراموش کردن آنهاست. پسهرگز بدون درک صحیح مطالب سعی در حفظ کردن آنها نداشته باشید چون فقطمطالبی به حافظه بلند مدت سپرده می شوند که به درستی فهمیده شوند.
▪ تکرار:
برای این که مطلبی به مدت طولا نی در حافظه بماند باید ابتدا، آن مطلب مرور گردد و همچنین این مرور در فواصل زمانی معین انجام گیرد.
▪ استفاده از انواع حافظه:
در هنگام مطالعه از سه حافظه خود (بینایی، شنوایی و حرکتی) یک جا استفادهکنید. یعنی از نگاه کردن (بصری) تکرار عبارات با صدای بلند (شنوایی) ویادداشت برداری (حرکتی).
▪ تصویرسازی:
در هنگام خواندن مطالب سعی کنید تصویر ذهنی از آن برای خود بسازید. اگربتوانید تصاویر مطلب خوانده شده را در ذهن ایجاد کنید، خیلی راحت تر میتوانید آنها را به خاطر بسپارید (مثلا با به کار بردن کلمه اسب شکل اینحیوان را در ذهن مجسم کنید).
▪ وسایل کمک آموزشی:
استفاده از فیلم، اسلا ید، چارت، شکل و امکانات آزمایشگاهی و … یادگیری را تسریع و تسهیل می کند.
▪ روش جز» و روش کلی:
در روش جز» به جز» متن را به صورت بند بند یاد بگیرید یعنی ابتدا بند اولرا به خاطر بسپارید سپس بند دوم را. در روش کلی تمام متن را به طور کاملمطالعه کنید پس از آن سعی کنید متن را برای خود با دیگران تکرار کنید ودوباره متن را به طور کامل از اول تا آخر بخوانید.
▪ ارتباط دادن بین مطالب:
مطالب هر چه بیشتر به هم مرتبط باشند بهتر در حافظه ثبت می شوند. لذا درهنگام مطالعه تا حد ممکن بین مطالب خوانده شده ارتباط برقرار کنید.
▪ سازماندهی:
نظم دادن به اطلا عات به خاطر سپاری آنها را آسانتر می کند، مطالبی را کهمی خوانید به صورت منظم در آورده و آنها را طبقه بندی کنید. اگر بدون نظمو دسته بندی پشت سر هم بخوانید احتمال این که فراموش کنید بسیار زیاد است.مثلا مواد غذایی زیر را باید به یاد داشته باشید. (گوشت، کره، شنبلیله،خامه، تخم مرغ، ترب، شیر، تربچه، ماهی، ماست، جعفری، سرشیر) برای به خاطرسپاری آنها بهتر است آنها را دسته بندی کنید:
▪ مواد پروتئینی:
گوشت، مرغ، ماهی، میگو
▪ لبنیات: کره، خامه، شیر، ماست
▪ سبزیجات:
شنبلیله، ترب، تربچه، جعفری
برجستگی و نمایان سازی: اگر نکته ای برجسته تر از سایر نکات باشد بهتر درحافظه می ماند. یک فرد قد بلند بین دیگران نمایان تر است. از این اصل درمطاله هم می شود استفاده کرد. مثلا هنگام خواندن، زیر نکات مهم را خطبکشید تا به واسطه اصل برجستگی نکات مهم سریعتر به خاطر سپرده شوند (ابتداباید خوب بخوانید و درک کنید سپس آنهایی را که مهم تشخیص می دهد خط بکشیدتا در هنگام مرور سریعتر آن نکات به چشم آیند).
● تقدم و تاخر:
مطالبی را که در ابتدا می خوانیم بهتر در حافظه می ماند (تقدم) و همچنینمطالبی که در آخر می خوانیم راحت تر به خاطر سپرده می شوند و بیشترینفراموشی مربوط به مطالب میانی است. برای جلوگیری از فراموشی باید صفحاتکمتری را مطالعه کرد. در واقع با استراحت های کوتاه مدت در حین مطالعه میتوانید اصل تقدم و تاخر را رعایت کنید. اگر ۲ ساعت پشت سر هم مطالعه کنیدبین مطالب اولیه و آخری فاصله زیادی می افتد و احتمال فراموشی افزایش مییابد.
▪ تقطیع:
آستانه حافظه کوتاه مدت هر شخص ۲+۷ ماده است یعنی تا ۲+۷ قطعه را می توانبه خاطر سپرد مثلا ده حرف (ن ازوم آش ن اد) را می توان به یک قطعه تبدیلکرد که حفظ آن راحتتر شود (مثل دانشآموزان)
▪ تدابیر یادیار:
استفاده از ترفندهایی که به واسطه آن بتوان به موضوع اصلی پی برد، مثلابرای یادآوری تخم مرغ، کره، نان و … می توان از چراغ روشنائی سردر خانهروبه رو استفاده کرد. مثلا تصور تخم مرغ بزرگی که به تیر چراغ برق تکیهداده یا نانی که بر سر در خانه روبه رو قرار گرفته است.
▪ تداعی:
برای به خاطر سپاری بهتر باید بین مطالب ارتباط و تداعی خوبی برقرار کنید.(تجاسم مطلب) برای به خاطر سپاری بهتر می توانید مطلب مورد نظر را به صورتبزرگ و مسخره در ذهن مجسم کنید یا رنگ های مختلف به آن بدهید. مثلا مداد وماشین (ماشینی که راننده اش مداد است) یا ماشین و گنجشک (درماشینی نشستهبودم گنجشکی که لباس افسر را پوشیده بود جلویم را گرفت) و …
برچسب:
نویسنده: علیزاده
تاريخ: پنجشنبه
13 خرداد
1389 ساعت: 1:25